Sağlıklı vücudun en önemli silahı: İyi bir uyku

İnsanın 3 sadık dostu vardır: Nakit para, sağlam bir mide ve deliksiz uyku. Bu sözü yıllar önce ilk duyduğumda tam olarak kavrayamamış olsam da, geçen yıllar bana bu üçlünün ne kadar önemli olduğunu gösterdi. Vücut sağlığı için kare ası: İyi beslenme, düzenli hareket, huzurlu yaşam ve iyi bir uykudur.

Saat 10-11 gibi uykuya geçmeye hazırlık yapıp, sonrasında kaliteli bir uykunun sağlığa kattığı değer tartışılamaz. Aynı saatlerde yatıp kalkmaya, erken yatıp erken kalkmaya, uyku sürenizi en az 7-8 saat olacak şekilde tutmaya özen gösterin. Yetersiz uykunun obezite, diyabet, hipertansiyon, kalp krizi, beyin felçleri, bellek bozuklukları, depresyon, anksiyete, alzheimer gibi hastalıklara sebep olabileceği bilimsel çalışmalarda gösterilmiştir.

Kendisini isteyerek ve bilerek uykusuz bırakan yeryüzündeki tek canlı insandır. İnsanlar yetersiz ve verimsiz uyuduğunda asosyalleşiyor, toplumdan uzaklaşabiliyor ve insanlarla ilişki kurmak istemiyor. Hatta sosyal ilişkide olduğu insanlar da onun uyku yoksunluğu içinde olduğunun farkında olmayabiliyor. Az uyuduğu için kendini iyi hissetmeyen birinin karşılarında olduğunu göremiyorlar. İlişkiler bile bozulabiliyor. Uykusuz kalmak beynimizdeki elektiriksel bağlantıları bozuyor. Prefrontal kontrolü kaybediyoruz. Yani mantık ve düşünceyle hareket eden bir insan yerine dürtüsel ve duygusal eğilimlere göre hareket eden birine dönüşüyoruz. Sürekli bilinçsizce gaza bastığımız için, yolun daha ortasına gelmeden yorulup gün içi performansımız ve sonrasında genel enerjimiz düşmeye başlıyor.

Uykunuzla pazarlık yapmayın

Uyku bir reset'lenmedir. Nasıl ki bir araba birkaç saat kesintisiz gidemez ve ara ara benzin isterse, bedenimizde bizden kaliteli ve yeterli bir uyku ister. Uyku sadece bir dinlenme değil, aynı zamanda bir arınmadır. Uyurken beynimiz gün boyu biriken metabolik döküntüleri temizler. Sağlıksız uyku sonucunda yıllar içinde metabolik sistem, kalp ve damar sistemi, ısı düzenleyici sistem, bağışıklık sistemi, hormon sistemi gibi başlıca organ sistemlerinde ve hücrelerde bozulmalar görülür.

Uyku süreniz ve uyku kaliteniz (veriminiz) yeterli mi?

Sabah kalktığınızda hala uyumaya devam etmek istiyorsanız uykuya doymamışsınız demektir. Ya da hafta içi yoğun çalıştıktan sonra hafta sonu çok fazla uyuyorsanız hafta içi uykunuz yetersiz demektir. Kendinize yeterince uyuyup uyumadığınızı sorduğunuzda eğer ertesi gün kendinizi iyi hissetmediğinizi düşünüyorsanız yeterince uyumuyorsanız demektir. Gün içinde uyukluyorsanız ya da kendinizi uykulu ve yorgun hissediyorsanız uykunuz kötü anlamına gelir.